Premievrije pensioenopbouw: tips bij WIA en pensioen

Heb jij al gehoord over premievrije pensioenopbouw? Wanneer je een WIA uitkering krijgt, bouw je normaal gesproken geen pensioen op. Toch zijn er 3 mogelijkheden waar je misschien nog niet aan gedacht hebt.

  • Arbeidsongeschiktheidspensioen: je werkgever kan een verzekering voor jou hebben afgesloten en betaalt voor jou de premie. Je ontvangt dan een aanvulling op je uitkering afhankelijk van hoeveel je bent afgekeurd en wat de werkgever daarover heeft geregeld. Ben jij bijvoorbeeld minder dan 35% afgekeurd en krijg je daarom geen WIA uitkering dan kan deze verzekering ervoor zorgen dat je toch een bepaald bedrag per maand krijgt uitgekeerd. Let hierbij wel op dat deze verzekering vaak maar voor een paar jaar is en dus niet totaan je pensioenleeftijd. Check bij je pensioenfonds of werkgever of jij hier recht op hebt.
  • Nabestaandenpensioen: mocht je partner voor de pensioenleeftijd overlijden (laten we hopen van niet) dan kan er recht bestaan op nabestaandenpensioen. Ben je in het verleden gescheiden en is jouw ex-partner voor de pensioenleeftijd overleden dan kan je misschien recht hebben op bijzonder nabestaandenpensioen. Check op mijnpensioenoverzicht.nl hoe je pensioen geregeld is als je arbeidsongeschikt wordt. Bovenstaande pensioenregelingen hebben geen invloed op je uitkering (wel als je toeslagen ontvangt via UWV dus vraag dit na!)

Wat is premievrije opbouw of voortzetting van pensioen als je een uitkering hebt?

  • Premievrije opbouw van pensioen: over deze interessante mogelijkheid gaat de rest van deze blog.

Normaal gesproken zou je bij een WAO of IVA uitkering geen recht hebben op pensioenopbouw. Je bent immers niet meer in dienst en je oude werkgever draagt geen premie meer voor je af. Tenminste, dat is wat geregeld het antwoord was van adviseurs en regelmatige google-acties.

Maar, wist je dat je naast een uitkering van het UWV misschien recht hebt op premievrije pensioenopbouw? Dit betekent dat je toch pensioen blijft opbouwen via je pensioenfonds terwijl je een WAO/WGA of IVA uitkering ontvangt. Je hoeft hier dan geen premie voor te betalen. Het pensioenfonds neemt die kosten dan op zich. Lees in mijn blog over UWV uitkeringen ook alles over de verschillende uitkeringen van het UWV.

uwv uitkering en pensioen

Hoe hoog is de premievrije pensioenopbouw?

Deze nieuwe premievrije opbouw van pensioen naast je uitkering is meestal lager omdat er alleen pensioen opgebouwd wordt over het gedeelte dat je bent afgekeurd. Aangezien jij als arbeidsongeschikte toch al flink in inkomen achteruit bent gegaan is iedere extra euro dat je niet zelf hoeft te sparen voor je pensioen welkom, toch? Wil je naast premievrije opbouw van je pensioen toch volledig pensioen opbouwen over het gedeelte dat je mist qua inkomen omdat je een uitkering hebt dan kan dit d.m.v. vrijwillige voortzetting. Dat betekent wel dat je die op eigen kosten overneemt. Vraag bij je pensioenfonds naar de mogelijkheden.

Wanneer stopt de premievrije pensioenopbouw?

Hoe lang je de premievrije pensioenopbouw krijgt is afhankelijk van de regeling per pensioenfonds. Misschien heb je daar recht op tot je de AOW-leeftijd hebt bereikt, of stopt eerder gewoon doorlopen tot je pensioendatum. Het is dus een goed idee om aan je pensioenfonds te vragen tot wanneer jij recht hebt op de premievrije pensioenopbouw. De duur van de premievrije pensioenopbouw kan invloed hebben op de hoogte van je pensioen.

Hoe werkt premievrije pensioenopbouw of voortzetting van de uitkering in de praktijk?

De Geldgids (Consumentenbond) heeft over dit onderwerp een artikel gepubliceerd (oktober/november 2019).

Voor verschillende pensioenfondsen geldt een meldplicht wanneer je een WAO /WGA of IVA uitkering krijgt. Dit betekent dat je binnen een bepaalde termijn (ligt aan het pensioenfonds) zelf bij het pensioenfonds moet aankloppen om voor de premievrije voortzetting van het pensioen in aanmerking te komen.

Wat zijn de problemen met premievrije pensioenopbouw?

1.Meldplicht door arbeidsongeschikte bij pensioenfonds

Zoals hierboven vermeld betekent het niet tijdig aanmelden voor de premievrije pensioenopbouw bij pensioenfondsen die een meldplicht hebben, dat je er geen recht op hebt. Het pensioenfonds houdt zich m.b.t deze meldplicht niet aan de wet (art.37 Pensioenwet). Een pensioenfonds mag volgens die wet een arbeidsongeschikte dan niet verplichten om zich aan te melden voor de premievrije voortzetting. In plaats daarvan verschuilen meerdere pensioenfondsen zich achter eigen regels zoals de ‘haalplicht’. Deze ‘haalplicht’ wil zeggen dat je zelf de premievrije voortzetting moet aanvragen. De termijnen waarbinnen iemand zich kan aanmelden voor de premievrije voortzetting verschilt per pensioenfonds. Sommige pensioenfondsen hanteren een termijn van 1 maand, 3 maanden of een jaar. Hieronder een tabel met de pensioenfondsen die een meldplicht hanteren.

Pensioenfonds met meldplicht
ABP
Architectenbureaus
AVH
Beton
BpFBouw
Bouwmaterialen
Drank
Foodservice
Horeca
Houthandel
Kappersbedrijf
Koopvaardij
Medewerkers Apotheken
Meubel (Mitt)
Notariaat
Openbaar vervoer
Personeelsdiensten (Stipp)
PME
PMT
PWRi
Spoorwegpensioenfonds
Wonen
Woningcorporaties
Zorgverzekeraars
Bron: Geldgids oktober/november 2019

2 . Inlichtingenplicht vanuit pensioenfonds

De vraag is in hoeverre het pensioenfonds verplicht is om de arbeidsongeschikte te informeren over de premievrije voortzetting van het pensioen. Pensioenfondsen informeren de persoon die kort voor het pensioen staat normaal gesproken altijd op tijd over de datum van het pensioen. Volgens de ‘haalplicht’ zou het pensioenfonds de persoon in kwestie niet hoeven te informeren over de datum van het pensioen maar doet dit toch. Dan zou het informeren over de premievrije voortzetting of pensioenopbouw net zo makkelijk gedaan kunnen worden?! Ten slotte informeert het pensioenfonds de deelnemer ook over de datum van het pensioen terwijl zij volgens de ‘haalplicht’ daartoe niet verplicht zijn.

3. Falende gegevensuitwisseling door UWV

UWV zou de arbeidsongeschiktheid moeten doorgeven aan het pensioenfonds. Dit is in de praktijk tot 2013 niet goed gebeurd. Volgens de Pensioenwet (art.37) zijn pensioenfondsen verplicht om in samenspraak met UWV een contract op te stellen waarbij het UWV de arbeidsongeschiktheid meldt. Door problemen met de automatisering binnen UWV is de gegevensuitwisseling pas vanaf 2013 verbeterd. In de tussentijd bleven er nieuwe WIA gevallen bijkomen.

Verschillende pensioenfondsen zijn vanaf 2013 gestart met een ‘hersteloperatie’. Dus op basis van UWV gegevens zijn pensioenfondsen begonnen met het herstel van ‘vergeten’ pensioenen van afgekeurden en zijn met terugwerkende kracht aan gedupeerden toegekend. Het probleem is dat deze pensioenfondsen niet hebben vermeld hoe zij deze ‘hersteloperatie’ hebben vormgegeven. Bijvoorbeeld om hoeveel arbeidsongeschikten het gaat en wat er precies door het pensioenfonds is gedaan om premievrije voortzetting van het pensioen met terugwerkende kracht toe te kennen.

4. Financieel belang

Een pensioenfonds is geen liefdadigheidsinstelling. Zij moeten financieel goed presteren. De premievrije pensioenopbouw voor arbeidsongeschikten kost het pensioenfonds geld. Veel pensioenfondsen zullen in de toekomst mogelijk gaan korten op huidige pensioenen en kunnen niet meer indexeren. De uitbetaling van premievrije voortzetting van pensioen van arbeidsongeschikten zou dan ten koste gaan van andere deelnemers van een pensioenfonds. Pensioenfondsen zitten er dus niet op te wachten om premie vrije voortzetting met terugwerkende kracht toe te kennen.

5. Pensioenopbouw regelingen bij arbeidsongeschiktheid is verschillend per pensioenfonds

Het ene pensioenfonds is het andere niet. Er zijn pensioenfondsen die geen pensioenvrije voortzetting hebben in hun reglement. Sommige pensioenfondsen hebben wel premievrije opbouw maar geen meldplicht of juist wel. Ten slotte zijn er ook pensioenfondsen die een premievrije pensioenopbouw hanteren maar door afspraken met sociale partners niet tot uitkering overgaan door andere regelingen.

Voorbeeld pensioenfonds met premievrije pensioenopbouw met andere regeling.

Het pensioenfonds Flexsecurity bijvoorbeeld, heeft premievrije opbouw in het pakket zitten. Echter, hier zit een addertje onder het gras. Het ligt eraan in welke fase je binnen je dienstverband bent ziek geworden. Je hebt een Basisregeling en een Plusregeling. Zit je qua dienstverband nog in de Basisregeling (gaat in na 26 weken werken) dan heb je geen recht op premievrije voortzetting van het pensioen als je afgekeurd wordt. Wordt je ziek wanneer je in de Plusregeling valt dan bestaat er wel recht op pensioenvrije opbouw van het pensioen. Veel uitzend-en flexkrachten die ziek worden zijn door deze regeling de dupe omdat zij nog niet in de Plusregeling vallen.

6. Premievrije opbouw van pensioen is niet verplicht

Sociale partners maken de keuze of een pensioenfonds wel of niet premievrije opbouw binnen hun reglement opnemen.

arbeidsongeschikt en pensioen
arbeidsongeschikt en pensioen

Tips om premievrije pensioenopbouw te krijgen

Dit geldt alleen voor de pensioenfondsen die premievrije voortzetting van pensioen in hun reglement hebben! Doet het pensioenfonds standaard niet aan premievrije pensioenopbouw dan is er niet veel aan te doen.

Ben jij sinds kort afgekeurd en ontvang je een WAO/WIA/IVA uitkering?

Ga er niet vanuit dat het UWV je automatisch heeft aangemeld bij het Pensioenfonds. Neem nadat je de beslissing van het UWV hebt ontvangen dat je volledig of gedeeltelijk bent afgekeurd, direct contact op met jouw pensioenfonds en geef aan dat je je wilt aanmelden voor de premievrije voortzetting van de pensioenopbouw als zij de regeling in hun reglement hebben. Zo zorg je dat je niet te laat bent met aanmelden en je krijgt waar je recht op hebt. Hoe je een WIA uitkering aanvraagt kun je lezen in mijn blog WIA aanvragen. Meer info over de WIA keuring vind je hier.

Ben jij langere tijd afgekeurd en kom je er nu pas achter dat je misschien recht hebt op premievrije voortzetting?

In de praktijk blijkt dat de afgelopen jaren duizenden arbeidsongeschikten geen premievrije opbouw hebben gekregen. Dit komt omdat zij ‘vergeten’ waren zich aan te melden. Ofwel, zij waren niet op de hoogte gebracht dat die mogelijkheid bestond.

  • Neem contact op met het pensioenfonds om te kijken of zij premievrije voortzetting in hun reglement hebben. Is dit het geval bekijk dan welke regels zij hanteren om hiervoor in aanmerking te komen.
  • Check meldplichttermijnen. Bekijk of het pensioenfonds een meldplicht heeft. Is dit niet het geval dan is dat heel fijn. Bestaat er wel meldplicht bekijk dan welke termijn op jou van toepassing is. Is de termijn dat je je kunt aanmelden voor de premievrije pensioenopbouw verlopen (=je bent te laat om je aan te melden) dan is het verstandig om juridische hulp in te schakelen.

Hoe gaat het verder als het pensioenfonds niet meewerkt aan premievrije pensioenopbouw?

Schakel juridische hulp in

Ben je te laat met aanmelden voor premievrije opbouw van het pensioen, schakel dan juridisch advies in. Dit kan bijvoorbeeld zijn een rechtsbijstandsverzekering, vakbond of Juridisch Loket. Denk mee met de jurist die jou helpt. Het kan best zijn dat de jurist ook niet aan alle mogelijkheden heeft gedacht. Of dat de jurist vanuit de overheid toch wel betaald wordt waardoor sommige juristen niet altijd geneigd zijn om er vol voor te gaan. Wanneer de jurist een brief opstelt naar het pensioenfonds zou je onderstaande criteria kunnen meenemen in je bezwaar- of verweerschrift:

  • Beroep op coulanceregeling. Dit betekent dat het pensioenfonds beoordeelt in hoeverre jij door het niet krijgen van de premievrije pensioenopbouw benadeeld wordt (=in de problemen komt). Pensioenfondsen beoordelen dan per individueel geval of zij alsnog met terugwerkende kracht of vanaf nu de premievrije voortzetting toepassen.
  • Discriminerend karakter door het niet toekennen van de premievrije voortzetting. Geef aan dat het discriminerend is dat jij er niet voor in aanmerking komt doordat je bijv. tijdens je eerste ziektedag in een regeling zat waar de premievrije voortzetting niet in zit. Of dat het pensioenfonds een nieuw reglement heeft opgesteld waardoor oudere gevallen wel nog recht hadden op premievrije voortzetting en jij niet.
  • Inlichtingenplicht verzuimd. Geef in de brief aan dat het pensioenfonds jou niet heeft geinformeerd over de mogelijkheid van premievrije voortzetting van het pensioen.

Vraag om een hoorzitting met de commissie van het Pensioenfonds

Deze commissie is onafhankelijk te noemen. Wanneer het pensioenfonds je bezwaren in de brief heeft afgewezen dan kun je een hoorzitting met de commissie van het Pensioenfonds aanvragen. Zij beoordelen jouw zaak nog eens en nemen alsnog een nieuwe beslissing.

Tip: doe dit niet alleen maar laat je begeleiden door rechtsbijstand of de jurist die je hebt ingeschakeld. Wanneer de commissie je tijdens de hoorzitting vraagt om uitleg over je zaak zeg dan dat ze die vragen bij jouw jurist moeten neerleggen en dat jouw jurist alle inhoudelijke vragen beantwoord. Je hebt dan altijd nog de mogelijkheid om iets toe te voegen aan het verhaal van de jurist.

Laatste redmiddel om toch premievrije pensioenopbouw te krijgen

Ombudsman Pensioenen inschakelen

Laat jouw jurist een brief of email opstellen voor de ombudsman met alle info. De ombudsman helpt wanneer je een klacht hebt tegen de overheid. De ombudsman neemt dan contact op met het pensioenfonds en beoordeelt of het pensioenfonds wel of niet juist heeft gehandeld. Voordat je de Ombudsman inschakelt moet je van tevoren wel de klachtenprocedure van het pensioenfonds hebben doorlopen waarbij het pensioenfonds jouw probleem niet heeft opgelost.

4 redenen om aan te kloppen bij de Ombudsman Pensioenen:

Premievrije opbouw: je krijgt wanneer je bent afgekeurd ten onrechte geen premievrije pensioenopbouw.

Informatie niet (goed) doorgegeven: het pensioenfonds heeft jou niet goed geïnformeerd over een aspect dat belangrijk voor jou is.

Partnerpensioen: je denkt dat je recht hebt op een partnerpensioen maar deze krijg je niet.

Pensioenfonds heeft onjuiste informatie verstrekt: tijdens telefoongesprek met Pensioenfonds ben je onjuist geïnformeerd wat voor jou financiële nadelige gevolgen heeft.

Is extra sparen voor je pensioen een mogelijkheid voor jou?

Ten slotte, er zijn ook mogelijkheden om zelf extra te sparen voor je pensioen. Dit levert je zelfs belastingvoordeel op. Je opent dan een pensioen beleggingsrekening waarbij je zelf iedere maand een bedrag inlegt. Je kunt bij Brand New Day online een rekening openen. Lees in deze blog alles over beleggen of sparen naast een uitkering.